Zvicra është ndër vendet më të pasura në botë. Megjithatë, pasuria shpërndahet shumë në mënyrë të pabarabartë: 1% më i pasur zotëron 45% të pasurisë totale, ose pothuajse gjysmën. Në të njëjtën kohë, të pasurit paguajnë një pjesë të madhe të taksave.
Sa të rëndësishëm janë të pasurit për Zvicrën? Cila është përgjegjësia e tyre? A kërcënon paqen sociale shpërndarja e pabarabartë e pasurisë? Në mbarë botën, si në Zvicër, presioni ndaj të pasurve po rritet. Sa konsiderohet “i pasur”? Sipas standardeve globale, shumica e zviceranëve ndoshta perceptohen si të pasur. Megjithatë, sipas Caritas-it, në Zvicër janë 700 mijë persona të prekur nga varfëria. Ata nuk kanë para të mjaftueshme për sigurim shëndetësor, strehim adekuat ose kosto të kujdesit shëndetësor.
Pabarazitë në shpërndarjen e pasurisë në Zvicër
Në shumë banka, klientët konsiderohen të pasur nëse vlera e tyre neto tejkalon një milion franga. Afro 400 mijë tatimpagues i përkasin grupit të “milionerëve”. Por për të qenë ndër 1% më të pasurit e popullsisë, duhen gjithsej 8 milionë franga. Së bashku, ata në 1% më të pasur zotërojnë gati gjysmën (45%) e të gjithë pasurisë, ndërsa në anën tjetër të shkallës, gati dy të tretat (62%) e taksapaguesve ndajnë rreth 3%.
Ata në 1% më të pasur kanë një pasuri mesatare prej 20 milionë frangash. Në të kundërt, kuintili i poshtëm (22%) nuk ka fare pasuri. “Në krahasimin ndërkombëtar, pasuria shpërndahet shumë në mënyrë të pabarabartë në Zvicër”, vëren ekonomistja Isabel Martinez, një eksperte për çështjet e shpërndarjes. Ky trend është bërë edhe më i theksuar vitet e fundit, ku pasuritë më të mëdha kanë pësuar rritje shumë të fortë.
Kontributi i lartë tatimor i super të pasurve
Të pasurit kontribuojnë ndjeshëm në buxhetin e shtetit. 10% më e pasur paguajnë rreth 86% të taksës mbi pasurinë dhe 10% më e lartë e fituesve të të ardhurave përbëjnë 53% të tatimit mbi të ardhurat, ose 31.6 miliardë franga në vitin 2020 – rreth një të katërtën e të gjitha të ardhurave tatimore të Konfederatës, kantoneve dhe komunave. “Në një sistem tatimor progresiv, të pasurit paguajnë më shumë taksa se të varfërit,” shpjegon Isabel Martinez. “Është një parim kushtetues i synuar.” Por është gjithashtu një shprehje e shpërndarjes së pabarabartë: sa më shumë të ardhura dhe pasuri të përqendrohen në një grup të vogël, aq më e përqendruar është barra tatimore, raporton SRF, përcjell albinfo.ch.
Sipërmarrësit e pasur konsiderohen gjithashtu të krijojnë vende pune, të nxisin inovacionin dhe të investojnë në projektet e ardhshme. Për më tepër, Zvicra është një vend kryesor për fondacionet: më shumë se 13,000 fondacione bamirësie menaxhojnë 140 miliardë franga dhe shpërndajnë rreth 3 miliardë franga në vit. Disa individë të pasur angazhohen si mbrojtës, duke bërë donacione të drejtpërdrejta për kulturën, shkencën, arsimin dhe klubet sportive. Nuk ka shifra të sakta për këto donacione, por ekspertët vlerësojnë vlerën e tyre të paktën një miliard franga në vit.
Sa para duhet t’i paguajnë shtetit super të pasurit?
Në rajone të ndryshme, presioni ndaj individëve të pasur po rritet. Në nivel ndërkombëtar, kërkesat për taksa më të larta janë në rritje. Edhe në Zvicër, një iniciativë e Socialistëve të Rinj synon trashëgimtarët e pasur.
